Şikâyetten vazgeçme, her ceza dosyasını kendiliğinden sona erdiren genel bir işlem değildir. Sonuç; suçun şikâyete bağlı olup olmamasına, vazgeçmenin zamanına, sanığın kabulüne ve beyanın özel hukuk taleplerini kapsayıp kapsamadığına göre değişir.
Önce suçun şikâyete bağlı olup olmadığı belirlenmelidir
Bazı suçların soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun süresinde şikâyetine bağlıdır. Bazı suçlar ise kamu adına resen takip edilir. Resen takip edilen bir suçta mağdurun şikâyetçi olmadığını bildirmesi, savcılık veya mahkemenin yargılamayı kendiliğinden sona erdirmesini gerektirmez.
Aynı olay içinde hem şikâyete bağlı hem resen takip edilen suçların bulunması mümkündür. Bu nedenle yalnızca dosyanın günlük kullanımda anılan adına bakılarak vazgeçmenin sonucu belirlenemez.
Şikâyetten vazgeçme ne zaman yapılabilir?
Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar ceza muhakemesini etkileyebilir. Kesinleşmeden sonraki vazgeçme kural olarak cezanın infazını ortadan kaldırmaz. Soruşturma aşamasında savcılığa, kovuşturma aşamasında mahkemeye açık bir irade beyanı sunulmalıdır.
Şikâyetten vazgeçme ile henüz kullanılmamış şikâyet hakkından feragat aynı zaman ve sonuç yapısına sahip değildir. Beyanın kapsamı ve hangi şüpheli veya sanıklar yönünden verildiği dikkatle kurulmalıdır.
Birden fazla şüpheli veya sanık varsa
Kanundaki bölünmezlik ilkesi nedeniyle iştirak hâlinde suç işleyenlerden biri hakkındaki vazgeçmenin diğer failler bakımından da sonuç doğurması mümkündür. Buna karşılık kanunda aksi düzenlenmedikçe vazgeçmenin sanık tarafından kabul edilmemesi ihtimali de dikkate alınmalıdır.
Özellikle karşılıklı şikâyetlerin bulunduğu dosyalarda tek taraflı vazgeçme, diğer tarafın şikâyetini veya açılmış kamu davasını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Her dosya ve her isnat ayrı kontrol edilmelidir.
Tazminat ve diğer özel hukuk hakları
Ceza şikâyetinden vazgeçme beyanı hazırlanırken maddi ve manevi tazminat, alacak veya başka özel hukuk haklarından da vazgeçilip vazgeçilmediği açıkça değerlendirilmelidir. Türk Ceza Kanunu, vazgeçme sırasında şahsi haklardan ayrıca vazgeçilmesi hâlinde sonradan hukuk mahkemesinde dava açılamamasına ilişkin sonuç öngörür.
Uzlaşma, şikâyetten vazgeçme ve özel hukuk sulhü aynı kurum değildir. Uzlaştırma sonucunda edimin yerine getirilmesi veya anlaşmanın içeriği, tazminat talepleri bakımından ayrıca sonuç doğurabilir.
Vazgeçme beyanı geri alınabilir mi?
Usulüne uygun ve sonuç doğurmuş bir vazgeçme beyanının sonradan tek taraflı olarak geri alınabileceği varsayılmamalıdır. Baskı, hata veya irade sakatlığı iddiası varsa bu hususun delilleriyle ve gecikmeden ileri sürülmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Şikâyetten vazgeçince dava kesin kapanır mı?＋
Yalnızca şikâyete bağlı suç, doğru aşama ve gerekli diğer şartlar mevcutsa düşme sonucu gündeme gelir. Resen takip edilen suçlarda yargılama devam edebilir.
Sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi gerekir mi?＋
Kanunda aksi yazılı olmadıkça, kovuşturma aşamasındaki vazgeçmenin kabul etmeyen sanık yönünden etkili olmamasına ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Somut suç ve aşama ayrıca incelenmelidir.
Vazgeçme tazminat hakkını da bitirir mi?＋
Beyan yalnızca ceza şikâyetine ilişkin kurulmuşsa özel hukuk talepleri ayrıca değerlendirilebilir. Ancak şahsi haklardan da açıkça vazgeçilmişse sonuç değişebilir.
Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır. Ceza dosyalarında isnat, işlem sıfatı, karar tarihi, tebligat ve delil durumu sonucu değiştirebilir; somut dosya incelenmeden hukuki görüş olarak kullanılamaz.
← Tüm makalelere dönün