Ekonomik şiddet; eşin ekonomik kaynaklara erişimini kontrol eden, çalışmasını engelleyen, gelirine el koyan, temel ihtiyaçlarını karşılamayan veya aileyi bilinçli biçimde borç ve yoksunluk altında bırakan davranışlarla ortaya çıkabilir. Her gelir farklılığı veya her aile bütçesi tartışması ekonomik şiddet değildir. Davranışın sürekliliği, amacı, eş üzerindeki etkisi ve ailenin gerçek mali imkânları birlikte değerlendirilir.

Hangi davranışlar ekonomik şiddet olabilir?

Çalışmasına izin vermemek, maaş kartını zorla almak, yapılan her harcamayı aşağılayıcı biçimde denetlemek, yeterli imkân olmasına rağmen temel ihtiyaçlar için para vermemek, eş adına habersiz borçlanmak veya geliri aileden sistemli olarak gizlemek ekonomik şiddet örnekleri olabilir.

Eşlerin tasarruf konusunda anlaşmazlığı, gelir kaybı veya zorunlu borç tek başına kusur değildir. İmkânsızlık ile kontrol ve cezalandırma amacı taşıyan yoksun bırakma ayrılmalıdır.

Boşanma sebebi nasıl kurulur?

Ekonomik şiddet çoğunlukla TMK m.166/1 kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan kusurlu davranış olarak ileri sürülür. Olaylar “para vermedi” genellemesiyle değil tarih, ihtiyaç, gelir imkânı, talep ve verilen tepkiyle somutlaştırılmalıdır.

Ekonomik davranışlara hakaret, tehdit, fiziksel şiddet veya izolasyon eşlik ediyorsa her vakıa ayrı anlatılmalı; delil bağlantıları gösterilmelidir.

Nasıl ispatlanır?

Banka hareketleri, maaş ödemeleri, kredi ve kart ekstreleri, icra dosyaları, mesajlar, kira ve fatura kayıtları, işten ayrılmaya zorlamaya tanık kişiler ile sosyal-ekonomik durum araştırması kullanılabilir. Kurum kayıtları mahkemeden istenebilir.

Ortak hesaba erişim bulunması, eşin özel bankacılık şifresini ele geçirmeyi hukuka uygun kılmaz. Delil toplarken haberleşme ve kişisel veri sınırları korunmalıdır.

Nafaka ve tazminata etkisi

Dava süresinde geçim için tedbir nafakası; boşanma sonrasında koşulları varsa yoksulluk nafakası talep edilebilir. Nafaka miktarı yalnızca ekonomik şiddetin varlığına göre değil tarafların ihtiyaç ve ödeme gücüne göre belirlenir.

Ekonomik şiddetin kişilik haklarına saldırı düzeyine ulaşması ve diğer koşulların oluşması manevi tazminat; mevcut veya beklenen menfaatlerin zedelenmesi ise maddi tazminat değerlendirmesinde etkili olabilir. Talepler ve kusur karşılaştırması açık kurulmalıdır.

6284 sayılı Kanun kapsamında koruma

6284 sayılı Kanun şiddeti fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik boyutlarıyla ele alır. Şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişi koşulları varsa barınma, geçici maddi yardım, müşterek konutun tahsisi ve diğer koruyucu ya da önleyici tedbirleri isteyebilir.

Tedbir kararı acil koruma sağlar; boşanma dosyasında kusurun kesinleşmiş biçimde belirlendiği anlamına gelmez. Her yargılamanın amacı ve ispat standardı ayrıdır.

Borçlandırma ve malvarlığı riski

Eş adına sahte imza, izinsiz kredi veya mal kaçırma iddiasında aile hukuku yanında borçlar, ceza ve icra hukuku yolları da gündeme gelebilir. Hangi borcun kimin tarafından ve hangi yetkiyle kurulduğu belgelerden incelenmelidir.

Boşanma davası, eşin bütün borçlarını otomatik olarak diğer eşe yüklemez. Borcun tarafı, aile ihtiyaçları, kefalet ve mal rejimi hesabı ayrı konulardır.

Sık Sorulan Sorular

Eşin para vermemesi boşanma sebebi mi?

Mali imkânı olduğu hâlde temel ihtiyaçlardan sistemli yoksun bırakma kusur oluşturabilir; geçici imkânsızlıkla ayrılmalıdır.

Çalışan eş ekonomik şiddete uğrayabilir mi?

Evet. Gelire el koyma, çalışmayı engelleme veya harcamaları baskı aracıyla kontrol etme, kişinin kendi geliri bulunsa da ekonomik şiddet olabilir.

Ekonomik şiddet için koruma kararı alınabilir mi?

6284 kapsamındaki koşullar varsa ekonomik şiddet nedeniyle koruyucu ve önleyici tedbir istenebilir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün