Anlaşmalı boşanma, tarafların yalnızca boşanma konusunda değil, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda da uzlaşmasını gerektirir. Hızlı sonuç alınabilmesi, protokol hükümlerinin yüzeysel bırakılabileceği anlamına gelmez. Belirsiz veya icra edilemez bir hüküm, boşanma sonrasında yeni davalara neden olabilir.

Anlaşmalı boşanmanın şartları

TMK m.166/3 uyarınca evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. Eşler birlikte başvurabilir veya bir eşin açtığı davayı diğeri kabul edebilir. Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli; boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Bir yıllık süre dolmamışsa tarafların anlaşması tek başına TMK m.166/3 kapsamında boşanma kararı verilmesi için yeterli değildir. Bu durumda başka bir boşanma sebebine dayalı çekişmeli usul gündeme gelebilir; danışıklı veya gerçeğe aykırı vakıa kurulması hukuken kabul edilemez.

Protokolde hangi konular düzenlenmelidir?

Protokolde boşanma iradesi; müşterek çocukların velayeti, kişisel ilişki ve iştirak nafakası; eş için yoksulluk nafakası; maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderleri ve vekâlet ücreti açıkça düzenlenmelidir. Ortak konut, ev eşyaları, ziynet ve mal rejimi gibi konular protokole eklenebilir; ancak kullanılan ifadelerin ileride doğuracağı feragat ve tasfiye sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir.

Ödeme miktarı, ödeme tarihi, banka hesabı, artış yöntemi, teslim edilecek malın ayırt edici bilgileri ve temerrüt sonucu mümkün olduğunca belirli olmalıdır. “Tarafların birbirinden hiçbir talebi yoktur” gibi geniş ifadelerin hangi hakları kapsadığı tartışma yaratabilir.

Duruşmaya katılmak zorunlu mudur?

Hâkim tarafların iradelerini bizzat dinlemelidir. Bu nedenle yalnızca vekilin duruşmaya katılması kural olarak yeterli değildir. Taraflardan biri boşanma iradesinden veya protokolden vazgeçerse anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Dosyanın çekişmeli olarak sürdürülüp sürdürülemeyeceği, talep ve usul işlemlerine göre ayrıca ele alınır.

Hâkim protokolü değiştirebilir mi?

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak gerekli değişiklikleri önerebilir. Değişikliğin taraflarca kabul edilmesi hâlinde boşanmaya hükmedilebilir. Çocuğa ilişkin konularda tarafların anlaşması hâkimi bağlamaz; çocuğun üstün yararı temel ölçüttür.

Karar ne zaman kesinleşir?

Duruşmada boşanma kararı verilmesiyle evlilik aynı anda sona ermez. Gerekçeli kararın tebliği, kanun yolu süresinin geçmesi veya usulüne uygun kanun yolu feragati ve kesinleşme işlemi gerekir. Kesinleşmeden yeniden evlenilemez. Kadın bakımından kanuni bekleme süresi ve bunun kaldırılması koşulları ayrıca değerlendirilir.

Anlaşmalı boşanmada sık hatalar

İnternetten alınan standart protokolün somut malvarlığı ve çocuk düzenine uyarlanmaması, ödeme vadelerinin yazılmaması, kişisel ilişkinin belirsiz kurulması, mal rejimi ve ziynet haklarının fark edilmeden feragat kapsamına alınması ve tapu devrinin teknik koşullarının düzenlenmemesi başlıca risklerdir.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?

Şartlar tam, tebligat ve duruşma işlemleri hazırsa ilk duruşmada karar verilebilir; ancak kesin sonuç garantisi verilemez.

Aynı avukat iki eşi temsil edebilir mi?

Menfaat çatışması ve meslek kuralları bakımından sakıncalı durumlar doğabilir. Her eşin protokol sonuçları konusunda bağımsız hukuki değerlendirme alması güvenlidir.

Protokol imzalandıktan sonra vazgeçilebilir mi?

Boşanma hükmü kesinleşene kadar irade değişebilir. Ancak yapılmış malvarlığı işlemleri ve ayrı borçlandırıcı hükümler ayrıca incelenmelidir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün