Boşanma davasındaki birçok hak kaybı, duruşma sırasında değil dava açılmadan önce yapılan eksik hazırlıktan doğar. Hazırlığın amacı karşı eş hakkında mümkün olduğunca fazla veri toplamak değil; hukuken önemli vakıaları, meşru delilleri ve talepleri düzenli hâle getirmektir.

Önce güvenlik ve barınma planı

Fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik şiddet riski varsa delil toplamaktan önce güvenlik değerlendirilmelidir. Acil durumda kolluk, savcılık, aile mahkemesi ve 6284 sayılı Kanun mekanizmalarına başvurulabilir. Ortak konutun tahsisi, yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme ve geçici koruma gibi tedbirler somut riske göre talep edilebilir.

Evden ayrılmanın her durumda “terk” nedeniyle otomatik kusur yaratacağı düşüncesi doğru değildir. Ayrılma sebebi, olayların niteliği ve ispatı önemlidir. Buna karşılık çocukların götürülmesi, kişisel ilişkinin engellenmesi veya ortak mallar üzerinde tek taraflı işlem yapılması yeni uyuşmazlıklar doğurabilir.

Kronoloji oluşturma

Evlilik tarihi, çocukların doğumu, taşınmalar, iş ve gelir değişiklikleri, uyuşmazlıkların başlangıcı, önemli olaylar, ayrılık tarihi ve son iletişimler kronolojik yazılmalıdır. Her olay için yaklaşık tarih, yer, olaya tanık olan kişi ve mevcut belge not edilmelidir. Bu çalışma dilekçedeki çelişkileri azaltır ve tanık seçimini kolaylaştırır.

Delilleri hukuka uygun biçimde koruma

Mevcut mesajlar, e-postalar, banka dekontları, sağlık raporları, kolluk tutanakları ve fotoğraflar değiştirilmeden saklanmalıdır. Ekran görüntüsü alınırken tarih, hesap ve konuşma bütünlüğü korunmalıdır. Karşı eşin şifresini kırmak, gizli hesaba girmek, casus yazılım kullanmak veya özel alana gizli kayıt cihazı yerleştirmek ciddi hukuki ve cezai risk yaratabilir.

Delilin kaybolma ihtimali varsa HMK’daki delil tespiti yolu; kurum kaydı gerekiyorsa mahkemeden celp talebi değerlendirilebilir. Belgeyi elde etmek için hukuka aykırı yönteme başvurmak yerine kaynağı ve mahkemeden istenme biçimini belirlemek gerekir.

Gelir ve malvarlığı tablosu

Tarafların gelirleri, düzenli giderleri, taşınmazları, araçları, banka ve yatırım hesapları, şirket payları, kredileri ve önemli borçları listelenmelidir. Bu tablo nafaka ve tazminat taleplerini destekler; ayrıca mal rejimi davası bakımından başlangıç verisi sağlar. Başkasına ait hesaplara izinsiz erişilmemeli, bilinen kurum ve hesap bilgileri mahkemeden celp edilmek üzere not edilmelidir.

Çocuklara ilişkin plan

Çocuğun günlük bakımını kimin yürüttüğü, okul ve sağlık düzeni, özel ihtiyaçları, ebeveynlerin çalışma saatleri ve mevcut yaşam çevresi nesnel biçimde kaydedilmelidir. Çocuğun diğer ebeveyn aleyhine yönlendirilmesi, tanık gibi kullanılması veya mesaj taşımasına zorlanması çocuğa zarar verir ve velayet değerlendirmesinde olumsuz sonuç doğurabilir.

Talepler ve dava bütçesi

Boşanma, velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat, konut tahsisi ve tedbir ihtiyaçları ayrı ayrı belirlenmelidir. Ziynet ve mal rejimi haklarının ayrı dava niteliği, harçlar, gider avansı, bilirkişi giderleri ve olası kanun yolu süreci baştan konuşulmalıdır. Anlaşma ihtimali varsa protokolde hangi başlıklarda taviz verilemeyeceği belirlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Dava açmadan önce ortak evden ayrılmak hak kaybı yaratır mı?

Tek başına ayrılma bütün hakların kaybı anlamına gelmez. Ayrılma sebebi ve sonrasında çocuklar ile malvarlığına ilişkin davranışlar somut olarak değerlendirilir.

Banka hesaplarını boşaltmak doğru mudur?

Ortak yaşam giderleri ve hakların korunması gözetilmeden tek taraflı işlem yapmak hukuki sorumluluk ve kusur tartışması yaratabilir.

Tanıklarla önceden konuşulabilir mi?

Tanığın hangi olayı doğrudan bildiğini belirlemek mümkündür; ancak anlatım yönlendirilmemeli ve gerçeğe aykırı beyan istenmemelidir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün