Aile konutu, eşlerin evlilik yaşamını birlikte sürdürdüğü ve aile hayatının merkezi olan konuttur. Tapuda aile konutu şerhi bulunması önemli bir koruma sağlar; ancak şerh aile konutu niteliğini kuran değil, bu niteliği üçüncü kişilere görünür kılan bir işlemdir. Her konut, yazlık veya yatırım taşınmazı aile konutu sayılamaz.

Aile konutu sayılmanın şartları

Konutun eşlerin ortak yaşamının merkezi olması, fiilen aile hayatına özgülenmesi ve bu kullanımın belirli bir süreklilik taşıması gerekir. Kural olarak aile aynı anda tek bir aile konutuna sahiptir; mesleki zorunluluk veya hayatın olağan akışı içindeki istisnai durumlar ayrıca değerlendirilebilir.

Tapunun eşlerden biri adına kayıtlı olması aile konutu niteliğine engel değildir. Kiralık konut da aile konutu olabilir. Buna karşılık yalnız yatırım için tutulan ev, yazlık veya boş taşınmaz sırf evlilik içinde edinildi diye aile konutu olmaz.

Şerh nasıl konulur?

Malik olmayan eş, tapu müdürlüğüne aile konutu olduğuna ilişkin belgelerle başvurabilir. Güncel tapu uygulamasında istenen belgeler ve elektronik başvuru imkânı işlem tarihinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden kontrol edilmelidir. Adres ve evlilik bağını gösteren kayıtlar önemlidir.

Tapu müdürlüğünde uyuşmazlık çıkması veya taşınmazın niteliğinin tartışmalı olması hâlinde aile konutunun tespiti ve şerh verilmesi için aile mahkemesine başvuru gündeme gelebilir.

Eşin açık rızası hangi işlemlerde gerekir?

TMK m.194 uyarınca eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Satış, bağış ve ipotek gibi işlemler bu çerçevede değerlendirilebilir.

Rıza belirli işleme yönelik, açık ve işlemden önce ya da en geç işlem sırasında bulunmalıdır. Genel ve belirsiz bir muvafakat her işlem için yeterli olmayabilir. Rızanın alınamaması veya haklı sebep olmadan verilmemesi hâlinde hâkim müdahalesi istenebilir.

Şerh yoksa koruma ortadan kalkar mı?

Aile konutu şerhi kurucu nitelikte değildir; taşınmaz fiilen aile konutuysa TMK m.194 koruması gündeme gelebilir. Bununla birlikte şerhin bulunmaması, taşınmazı devralan veya lehine ipotek kurulan üçüncü kişinin iyiniyeti ve tapu siciline güven bakımından ciddi ispat ve sonuç tartışmaları yaratır.

Bu nedenle risk ortaya çıktıktan sonra dava açmaya güvenmek yerine şerhin zamanında konulması daha koruyucudur. Devir gerçekleşmişse tapu iptal ve tescil, ipoteğin kaldırılması ve tedbir taleplerinin koşulları somut işlemin tarafları ve üçüncü kişinin iyiniyeti üzerinden incelenir.

Kiralık aile konutu

Kira sözleşmesi yalnız bir eş tarafından yapılmışsa diğer eş, kiralayana bildirimde bulunarak sözleşmenin tarafı hâline gelebilir ve bildirimde bulunan eş, diğer eşle müteselsilen sorumlu olur. Kira sözleşmesinin feshi için diğer eşin açık rızası gerekir.

Boşanma davasında ortak konutun geçici olarak bir eşe tahsisi, kira sözleşmesinin taraflığı ve kiraya verene karşı borç ilişkisi aynı mesele değildir. Tedbir kararı, üçüncü kişi olan kiraya verenin sözleşmeden doğan haklarını her durumda ortadan kaldırmaz.

Boşanma ve aile konutu şerhi

Aile konutu koruması evlilik birliğiyle bağlantılıdır. Boşanma hükmü kesinleşince TMK m.194 anlamındaki aile konutu niteliği kural olarak sona erer; ancak boşanma sırasında konut tahsisi, mülkiyet, mal rejimi veya kira ilişkisinden doğan haklar devam edebilir. Şerhin terkin işlemi ayrıca yürütülmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Aile konutu şerhi için malik eşin onayı gerekir mi?

Malik olmayan eş, kanuni koşullar ve gerekli belgelerle tek başına şerh talep edebilir; uyuşmazlık varsa mahkeme kararı gerekebilir.

Şerh olmayan aile konutu satılabilir mi?

Tapuda işlem teknik olarak gerçekleşebilir; fakat rıza yokluğu ve üçüncü kişinin iyiniyeti satışın hukuki sonucunu tartışmalı hâle getirebilir.

Birden fazla eve aile konutu şerhi konulur mu?

Kural olarak aile yaşamının merkezi tek konuttur. İstisnai yaşam düzenleri somut olgularla ayrıca değerlendirilir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün