Boşanmada mal paylaşımı, bütün malların tapu kaydına bakılmaksızın yarı yarıya bölünmesi değildir. Önce eşler arasındaki mal rejimi ve rejimin geçerli olduğu tarihler belirlenir; ardından her malın edinilme kaynağı, borçları, kişisel mal bağlantısı ve tasfiye tarihindeki değeri incelenir. Mülkiyet ile mal rejiminden doğan para alacağı birbirine karıştırılmamalıdır.

Hangi mal rejimi uygulanır?

1 Ocak 2002’den itibaren yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır. Eşler mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçebilir. 1 Ocak 2002’den önce kurulmuş evliliklerde, önceki dönem bakımından eski rejim; sonraki dönem bakımından ise geçiş hükümleri ve varsa sözleşme dikkate alınır.

Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. Ancak tasfiye davasının esası hakkında karar verilebilmesi için boşanma hükmünün kesinleşmesi beklenir. Ayrılık tarihi tek başına yasal rejimi sona erdirmez.

Edinilmiş mal ve kişisel mal ayrımı

Çalışma karşılığı edinimler, sosyal güvenlik ve benzeri kurum ödemeleri, çalışma gücü kaybı tazminatları, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine geçen değerler kural olarak edinilmiş maldır. Eşin yalnız kişisel kullanımındaki eşya, evlilik öncesi mallar, miras ve karşılıksız kazanımlar ile manevi tazminat alacakları kişisel mal niteliğindedir.

Bir malın tapuda yalnız bir eş adına kayıtlı olması, o malın otomatik olarak tasfiye dışında kalacağı anlamına gelmez. Tescil mülkiyeti gösterir; malın edinilme tarihi ve finansman kaynağı ise mal rejimi alacağını belirler.

Katılma alacağı nasıl hesaplanır?

Her eşin edinilmiş malları ile bunlara ilişkin borçlar belirlenir; eklenecek değerler ve denkleştirme dikkate alınarak artık değer hesaplanır. Eşlerden her biri, diğer eşin artık değerinin kural olarak yarısı üzerinde katılma alacağına sahip olur. Sonuç çoğu kez belirli bir malın yarısının tapuda devri değil para alacağıdır.

Tasfiye hesabında sürüm değeri, borç bakiyesi, edinim tarihi ve kişisel maldan yapılan katkı önemlidir. Taşınmaz, şirket payı veya işletmede uzman bilirkişi incelemesi gerekebilir.

Değer artış payı ve denkleştirme

Bir eş diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkıda bulunmuşsa ve malda değer artışı varsa TMK m.227 kapsamında değer artış payı alacağı gündeme gelebilir. Katkının varlığı ve kaynağı ispatlanmalıdır.

Aynı eşin kişisel mal grubu ile edinilmiş mal grubu arasındaki değer kaymaları ise denkleştirme hükümlerine tabidir. Katılma alacağı, değer artış payı ve denkleştirme aynı kavram değildir; hesapta mükerrerlikten kaçınılmalıdır.

Mal kaçırma ve üçüncü kişiye devir

Boşanmadan önce yapılan her devir muvazaalı veya mal kaçırma sayılmaz. Ancak diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler ile kanunda öngörülen karşılıksız kazandırmalar tasfiyede eklenecek değer olarak hesaba katılabilir. Devrin tarihi, bedeli, tarafların ilişkisi ve paranın akıbeti araştırılır.

Üçüncü kişiye karşı tapu iptali, ihtiyati tedbir veya tasfiye alacağı içinde hesaba katma seçenekleri aynı koşullara sahip değildir. Talep, hukuki sebep ve taraf teşkili somut işleme göre kurulmalıdır.

Dava zamanı ve ispat

Mal rejimi tasfiyesi boşanmanın fer’î sonucu değildir; ayrı dava ve nispi harç gündeme gelir. Boşanma davasıyla birlikte açılırsa tasfiye yönünden bekletici mesele yapılması gerekir. Zamanaşımı bakımından güncel içtihat ve somut talebin niteliği dava tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.

Tapu ve araç kayıtları, kredi sözleşmeleri, ödeme planları, banka hareketleri, miras veya bağış belgeleri, satış sözleşmeleri ve şirket kayıtları temel delillerdir. Yıllar sonra banka kayıtlarına ulaşmak zorlaşabileceğinden finansman izinin erken dönemde korunması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Evlilik sırasında alınan her mal yarı yarıya mı paylaşılır?

Hayır. Malın niteliği, borçları, kişisel mal katkıları ve karşılıklı artık değer hesapları belirlenmeden doğrudan yarı paylaşım yapılamaz.

Miras kalan ev paylaşılır mı?

Miras kural olarak kişisel maldır; ancak kişisel malın gelirleri, finansman karışımı veya diğer eşin katkısı ayrı alacaklar doğurabilir.

Boşanma davası bitmeden mal paylaşımı açılabilir mi?

Açılabilir; fakat mal rejimi boşanma davası açılınca sona erse de tasfiye hakkında karar için boşanmanın kesinleşmesi beklenir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün