Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam ve tedbir kararları artık klasik icra dairesi işlemi olarak değil, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri üzerinden yerine getirilir. Sistem, çocuğun bir icra konusu gibi görülmesini önlemeyi ve teslim sürecini uzman desteğiyle yürütmeyi amaçlar. Başvuruda kararın kapsamı, takvim ve çocuğun üstün yararı esas alınır.
Nereye ve nasıl başvurulur?
İlam veya tedbir kararının yerine getirilmemesi hâlinde, çocuğun yerleşim yerindeki adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurulur. Müdürlük bulunmayan yerlerde belirlenen adli birim görev yapar.
Başvuru için uygulanabilir bir mahkeme kararı gerekir. Kişisel ilişki günleri, saatleri, teslim yeri ve özel koşullar hükümde açık değilse uygulamada tereddüt doğabilir; gerektiğinde mahkemeden açıklık sağlayacak yeni düzenleme istenmelidir.
Teslim süreci nasıl yürür?
Yükümlü ebeveyne çocuğu belirlenen yere getirmesi bildirilir. İşlemler çocuğa uygun teslim mekânlarında ve gerektiğinde uzman eşliğinde yürütülür. Çocuğun örselenmemesi, tarafların karşı karşıya gelmesinin azaltılması ve süreklilik hedeflenir.
Her görüşme yeni bir çekişme alanına dönüştürülmemelidir. Çocuğun eşyaları, ilaçları, okul düzeni ve özel ihtiyaçları hakkında gerekli bilgi zamanında paylaşılmalıdır.
Masraf ve çocuğun iradesi
Bu uygulamada işlemler için harç alınmaması ve zorunlu giderlerin kamu bütçesinden karşılanması esastır. Taraflar, klasik çocuk teslimi icrasındaki masraf modeline göre hareket etmemelidir.
Çocuğun görüşmeyi reddetmesi yalnızca fiziksel zorlamayla çözülemez. Yaş, olgunluk, ret nedeni, ebeveyn etkisi ve güvenlik riski uzmanlarca değerlendirilmelidir; gerektiğinde mahkemeden kişisel ilişkinin değiştirilmesi istenir.
Karara uymamanın sonuçları
Haklı neden olmadan emre aykırı davranılması hâlinde kanundaki şikâyet ve disiplin hapsi mekanizmaları gündeme gelebilir. Başvuru ve şikâyet süreleri somut işlem ve tebliğ tarihine göre dikkatle takip edilmelidir.
Sürekli engelleme velayetin değiştirilmesi değerlendirmesinde de önem taşıyabilir; ancak yaptırım otomatik değildir. Engellemenin nedeni, çocuğa etkisi ve güvenlik iddiaları araştırılır.
Kararın değiştirilmesi ne zaman gerekir?
Çocuğun yaşı, okul düzeni, yerleşim yeri, sağlık durumu veya güvenlik koşulları değişmişse mevcut takvim çocuğun yararına uymayabilir. Uygulama birimi mahkeme hükmünü kendiliğinden değiştiremez.
Yeni koşullarda kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi aile mahkemesinden talep edilir. Acil risk varsa 6284 tedbirleri ve geçici aile mahkemesi önlemleri ayrıca değerlendirilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Çocuk teslimi için icra dairesine mi gidilir?
Hayır. Güncel sistemde adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri veya belirlenen adli birimler görevlidir.
Çocuk görüşmek istemezse zorla teslim edilir mi?
Ret nedeni ve çocuğun üstün yararı uzman desteğiyle değerlendirilmelidir; fiziksel zorlama esas alınamaz.
Kişisel ilişki takvimi değiştirilebilir mi?
Evet. Koşullar değişmişse aile mahkemesinden yeniden düzenleme istenebilir; uygulama birimi hükmü değiştiremez.
İlgili Yazılar
Hukuki Dayanak ve Yayın Notu
Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.
Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün