Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurması yalnızca ebeveynin talebi değil, çocuğun aile bağlarını sürdürebilme hakkıyla ilgilidir. Takvim belirlenirken yetişkinlerin eşit zamanı paylaşması değil, çocuğun yaşı, eğitimi, sağlık durumu, güvenliği ve duygusal gelişimi esas alınır. Mevcut düzen çocuğun ihtiyaçlarına cevap vermiyorsa değiştirme, sınırlama veya gerekli hâllerde kaldırma talep edilebilir.

Kişisel ilişki hangi ölçütlerle kurulur?

TMK m.182 ve m.323-324 çerçevesinde mahkeme, velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişkinin biçimini çocuğun üstün yararına göre belirler. Çocuğun yaşı, bakım rutini, okul takvimi, mesafe, sağlık durumu, ebeveynlerin iletişim kapasitesi ve riskler birlikte değerlendirilir.

Standart hafta sonu ve bayram kalıpları her çocuk için otomatik çözüm değildir. Bebeklik dönemi, özel bakım gereksinimi, uzun yolculuk veya ebeveynle daha önce bağ kurulamamış olması kademeli ve gerektiğinde refakatli ilişkiyi gerektirebilir.

Kişisel ilişki ne zaman değiştirilebilir?

Çocuğun okula başlaması, tarafların farklı şehirlere taşınması, çalışma düzeninin değişmesi, çocuğun sağlık ihtiyacı, görüşmelerin sürdürülememesi veya güvenlik riskinin ortaya çıkması yeni düzenleme nedeni olabilir. Değişiklik, ebeveynin rahatlığından önce çocuk üzerindeki somut etkiyle gerekçelendirilmelidir.

Çocuğun bir ebeveynle görüşmek istemediğini söylemesi önemlidir; ancak nedenleri araştırılmadan tek başına belirleyici kabul edilmemelidir. Yönlendirme, korku, sadakat çatışması ve önceki ilişki örüntüsü uzman desteğiyle incelenebilir.

Sınırlama, refakat veya kaldırma

Şiddet, bağımlılık, çocuğa yönelik ihmal veya kaçırılma riski varsa görüşmenin uzman veya güvenilir kişi refakatinde yapılması, süresinin sınırlandırılması, yatılı ilişkinin kaldırılması ya da geçici olarak temasın durdurulması istenebilir. Önlem riskle orantılı olmalıdır.

Ebeveynler arasındaki çatışma tek başına çocuğun diğer ebeveynle bağını kesme gerekçesi değildir. Ancak çocuğun huzurunu tehlikeye sokan, yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya hakkı amacı dışında kullanan taraf bakımından TMK m.324 sonuçları gündeme gelebilir.

Büyükanne, büyükbaba ve üçüncü kişiler

TMK m.325 uyarınca olağanüstü hâller mevcutsa ve çocuğun yararına uygunsa üçüncü kişilere, özellikle hısımlara kişisel ilişki hakkı tanınabilir. Bu hak ebeveynle aynı kapsamda ve kendiliğinden doğan bir görüşme hakkı değildir.

Çocuğun bakımında uzun süre rol alan büyükanne veya büyükbabayla bağın ani kesilmesi gibi olgular değerlendirilebilir. Talep yine çocuğun somut yararı üzerinden kurulmalıdır.

Karar nasıl uygulanır?

7343 sayılı Kanun sonrasında çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesi, icra daireleri yerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri; bulunmayan yerlerde belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlükleri üzerinden yürütülür. İşlemlerde çocuğun üstün yararı ve uzman desteği esas alınır.

Başvuru, çocuğun yerleşim yerine en yakın çocuk görüşme merkezi üzerinden yürütülür ve işlemler için taraflardan harç veya masraf alınmaz. Karara aykırılık hâlinde tutanak ve kanundaki şikâyet yolu önem taşır.

Kişisel ilişki ile nafaka bağlantılı mıdır?

Nafaka ödenmemesi çocuğu göstermemeyi; kişisel ilişkiye uyulmaması da nafaka ödemesini kesmeyi haklı kılmaz. Bunlar çocuğun farklı menfaatlerini koruyan ayrı yükümlülüklerdir. Her ihlal kendi kanuni yolu üzerinden ele alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Çocuğu göstermeyen ebeveyne ne yapılabilir?

Kararın uygulanması için ilgili adli destek ve mağdur hizmetleri birimine başvurulabilir; emre aykırılık hâlinde Çocuk Koruma Kanunu’ndaki şikâyet mekanizması değerlendirilir.

Şehir değişikliği görüşme günlerini etkiler mi?

Mesafe ve çocuğun okul düzeni mevcut takvimi uygulanamaz hâle getiriyorsa değişiklik istenebilir; taşıma külfeti ve tatil dönemleri açıkça düzenlenmelidir.

Çocukla görüşmek için nafaka borcunun ödenmesi şart mı?

Hayır. Kişisel ilişki ile nafaka birbirine karşı kullanılabilecek edimler değildir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün