Eşin ortak konuttan ayrılması tek başına TMK m.164 anlamında terk nedeniyle boşanma için yeterli değildir. Terkin evlilik yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ve haklı neden olmadan gerçekleşmesi, belirli süre devam etmesi ve usulüne uygun dönüş ihtarının sonuçsuz kalması gerekir. Şiddet, ağır hakaret veya güvenli olmayan konut nedeniyle ayrılan eşin durumu ile ortak hayatı sebepsiz bırakıp giden eşin durumu aynı değildir.
Terk sayılan hâller
Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini bırakması veya haklı sebep olmadan ortak konuta dönmemesi terk olabilir. Diğer eşi ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı sebep olmaksızın dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.
İş, eğitim, sağlık, askerlik veya güvenlik gibi nedenlerle geçici ayrı kalma doğrudan terk değildir. Ayrılığın amacı ve haklılığın devam edip etmediği somutlaştırılır.
Dört aylık ve iki aylık süre
Terk nedeniyle boşanma davası, ayrılık en az altı ay sürmüş ve devam etmekteyse açılabilir. Dönüş ihtarı için terkin üzerinden en az dört ay geçmesi gerekir; ihtarın tebliğinden sonra eşe ortak konuta dönmesi için iki ay süre verilir.
Süreler kanundaki özel dava koşullarındandır. Erken ihtar veya iki aylık dönüş süresi dolmadan açılan dava reddedilebilir. Tarihler tebligat belgesi üzerinden hesaplanmalıdır.
İhtar nasıl yapılır?
İhtar, istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılabilir. İhtarda eşin iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar bildirilir. İhtarın haklılığı ve samimiyeti sonradan mahkemece denetlenir.
Dönüş için konutun adresi açık olmalı, anahtar ve ulaşım koşulları sağlanmalı, gerekiyorsa yol gideri gönderilmelidir. Eşin ailesiyle mahremiyetsiz yaşamaya zorlandığı veya şiddet riski bulunan bir konuta çağrı samimi kabul edilmeyebilir.
Haklı ayrılık ve ihtarın etkisi
Şiddet, tehdit, ağır aşağılanma, uygun konut sağlanmaması veya ortak yaşama elverişsiz başka koşullar ayrılığı haklı kılabilir. Haklı neden devam ettiği sürece dönmeme, terk sebebiyle boşanmaya dayanak olmaz.
Dönüş ihtarı göndermek, önceki olaylar ve affetme bakımından stratejik sonuçlar doğurabilir. İhtar öncesi boşanma vakıalarıyla çelişki yaratıp yaratmadığı dosya özelinde değerlendirilmelidir.
Dava ve deliller
Dava aile mahkemesinde açılır. Ayrılığın başlangıcı, ortak konutun elverişliliği, ihtarın tebliği, iki aylık sürenin dolması ve eşin dönmemesi belgelenir. Adres kayıtları tek başına fiilî yaşamı kesin göstermeyebilir.
Terk koşulları oluşmamışsa ayrılık ve ona yol açan davranışlar TMK m.166/1 kapsamında genel boşanma sebebi yönünden ayrıca değerlendirilebilir; iki hukuki sebebin şartları karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Evi terk eden eşe hemen dava açılır mı?
TMK m.164’e dayalı dava için en az altı aylık ayrılık, dört aydan sonra ihtar ve ihtardan sonra iki aylık dönüş süresi gerekir.
Noterden ihtar zorunlu mu?
İhtar hâkim veya noter aracılığıyla yapılabilir; sıradan mesaj özel terk sebebinin kanuni ihtarı yerine geçmez.
Şiddet nedeniyle evden çıkan eş terk etmiş olur mu?
Haklı ayrılık nedeni devam ediyorsa terk sebebi oluşmaz; olayın delilleri ve güvenlik koşulları incelenir.
İlgili Yazılar
Hukuki Dayanak ve Yayın Notu
Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.
Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün
