Eşe yöneltilen hakaret, aşağılama ve küçük düşürücü davranışlar evlilik birliğini temelinden sarsan kusurlu davranışlar arasında değerlendirilebilir. Ancak her tartışmada söylenen her söz aynı ağırlıkta değildir. Sözün içeriği, tekrar edip etmediği, söylendiği ortam, tarafların karşılıklı davranışları ve evlilik üzerindeki etkisi birlikte incelenir. Boşanma dosyasında amaç, yalnızca kırıcı bir ifadeyi göstermek değil, bu davranışın ortak hayatı neden çekilmez hâle getirdiğini somutlaştırmaktır.

Hangi söz ve davranışlar önem taşır?

Küfür, beddua, kişinin ailesi, bedeni, mesleği veya özel hayatı üzerinden sistemli aşağılama; başkalarının yanında küçük düşürme ve onur kırıcı ithamlar kusur oluşturabilir. Sözlü saldırının mesaj, sosyal medya veya üçüncü kişiler aracılığıyla yapılması sonucu değiştirmez.

Eleştiri, sert tartışma ve hakaret birbirinden ayrılmalıdır. Tek bir sözün ağırlığı bazen boşanma bakımından yeterli olabilir; daha hafif ifadelerde süreklilik ve evlilik üzerindeki yıpratıcı etki önem kazanır.

Boşanma sebebi nasıl ileri sürülür?

Bu davranışlar çoğunlukla TMK m.166/1 kapsamında evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanak yapılır. Olaylar yaklaşık tarih, yer, kullanılan ifade, hazır bulunan kişiler ve sonrasındaki gelişmelerle anlatılmalıdır.

Dilekçede yalnızca “sürekli hakaret etti” denilmesi ispat ve savunma bakımından yetersiz kalabilir. Her vakıa, onu doğrulayacak delille ilişkilendirilmelidir.

Hakaret ve aşağılama nasıl ispatlanır?

Olayı doğrudan duyan tanıklar, tarafın kendisine gönderilen mesajlar, hukuka uygun ses veya görüntü kayıtları, kolluk ve ceza dosyaları ile 6284 başvuruları delil olabilir. Ceza mahkûmiyeti bulunması boşanma davasında önemli olmakla birlikte aile mahkemesi kusuru kendi dosyası kapsamında değerlendirir.

Eşin hesabına izinsiz girmek, casus yazılım kurmak veya özel konuşmaları sistemli biçimde kaydetmek hukuka aykırı delil ve ceza sorumluluğu riski doğurabilir. Delilin içeriği kadar elde edilme yöntemi de önemlidir.

Karşılıklı hakaret ve affetme

Tarafların birbirine hakaret etmesi hâlinde her davranış ayrı değerlendirilerek kusur karşılaştırması yapılır. Bir eşin önceki sözleri diğer eşe sınırsız hakaret hakkı vermez; haksız tahrik ceza hukuku ile boşanmadaki kusur değerlendirmesinde aynı işlevde değildir.

Olaydan sonra ortak hayatın bilinçli ve gerçek bir barışmayla uzun süre sürdürülmesi, affetme veya hoşgörü tartışması doğurabilir. Zorunluluk, korku ya da ekonomik bağımlılık nedeniyle aynı evde kalmak ise tek başına affetme sayılmaz.

Tazminat ve koruma tedbirleri

Hakaret ve aşağılama kişilik haklarına saldırı düzeyine ulaşmışsa, boşanma ve kusur koşullarıyla birlikte TMK m.174/2 uyarınca manevi tazminat gündeme gelebilir. Tazminat otomatik değildir; ihlalin ağırlığı ve tarafların kusuru gerekçelendirilir.

Sözlü saldırı psikolojik şiddet niteliğindeyse 6284 sayılı Kanun kapsamında iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, yaklaşmama ve diğer uygun tedbirler istenebilir. Tedbir kararı, boşanma dosyasındaki nihai kusur tespitinin yerine geçmez.

Sık Sorulan Sorular

Bir kez hakaret edilmesi boşanma için yeterli mi?

Sözün ağırlığı ve evlilik üzerindeki etkisine göre olabilir; her olayın bağlamı ve ispatı ayrıca değerlendirilir.

Mesajla hakaret delil olur mu?

Tarafın kendisine gönderilmiş ve gerçekliği doğrulanabilen mesajlar hukuka uygun biçimde sunulursa değerlendirilebilir.

Hakaret nedeniyle manevi tazminat alınır mı?

Kişilik hakkına saldırı, kusur ve diğer koşullar oluşmuşsa istenebilir; her hakaret iddiası otomatik tazminat doğurmaz.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün