Nafaka miktarı karar tarihinde makul olsa bile zaman içinde çocuğun ihtiyaçları, yaşam giderleri ve tarafların ekonomik güçleri değişebilir. Artırım davası yalnızca enflasyon oranını uygulayan mekanik bir hesap değildir. Önceki hükümden sonra ortaya çıkan değişiklikler ve mevcut miktarın yeni koşullar karşısında yetersiz kalması somut delillerle açıklanmalıdır.

Artırımın hukuki dayanağı

TMK m.176/4, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde irat biçimindeki nafakanın artırılmasına ya da azaltılmasına karar verilebileceğini düzenler. Çocuk nafakasında ayrıca çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri esas alınır.

Önceki karar kesin hüküm oluşturur; ancak sonraki dönemde değişen olgular yeni davanın temelini oluşturur. Aynı koşullar devam ederken yalnızca önceki miktarın beğenilmemesi artırım için yeterli değildir.

Hangi değişiklikler artırım nedeni olabilir?

Çocuğun okul, servis, kurs, sağlık ve bakım giderlerinin artması; yaşına bağlı yeni ihtiyaçlar; nafaka alacaklısının zorunlu giderlerindeki yükseliş; yükümlünün gelir ve malvarlığındaki belirgin artış ile uzun sürede paranın alım gücünün düşmesi birlikte değerlendirilebilir.

Nafaka yükümlüsünün yeni evliliği veya başka çocuklarının bulunması tek başına mevcut çocuğun hakkını ortadan kaldırmaz; ancak bütün bakım yükümlülükleri ve gerçek mali güç hakkaniyet değerlendirmesinde dikkate alınabilir.

Dava ne zaman açılabilir?

Kanunda artırım davası için her durumda beklenmesi gereken sabit bir süre yoktur. Bununla birlikte önceki hükümden çok kısa süre sonra dava açılmışsa, esaslı ve öngörülemeyen değişikliklerin gösterilmesi gerekir. Uygulamada geçen süre, enflasyon ve giderlerdeki değişim birlikte önem taşır.

Önceki ilamda yıllık artış oranı bulunması yeni dava açılmasını bütünüyle engellemez. Kararlaştırılmış artışa rağmen miktar değişen koşullar karşısında açıkça yetersiz kalmışsa yeni uyarlama talebi değerlendirilebilir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Nafaka artırım davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. TMK m.177 uyarınca boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Somut talebin çocuk adına mı, eş adına mı ve hangi önceki ilama dayalı olduğu dilekçede açıkça gösterilmelidir.

Dava dilekçesine önceki karar veya protokol, kesinleşme bilgisi, mevcut ödeme miktarı, değişen giderler ve gelir araştırması talepleri eklenmelidir. Talep edilen yeni miktar ve başlangıç tarihi tereddütsüz yazılmalıdır.

Hangi deliller önemlidir?

Okul ve servis ücretleri, kira, sağlık ve bakım giderleri, faturalar, banka kayıtları, ücret bordroları, vergi ve şirket kayıtları, tapu ve araç kayıtları ile sosyal-ekonomik durum araştırması kullanılabilir. Tek seferlik lüks harcama, sürekli gelir için tek başına kesin kanıt değildir; fakat diğer verilerle birlikte değerlendirilebilir.

Gider listesi gerçekçi ve belgeli olmalıdır. Çocuğa ilişkin giderlerle nafaka alacaklısının kişisel giderleri ayrıştırılmalı; aynı gider iki kez talep edilmemelidir.

Yeni miktar ve gelecek yıllardaki artış

Mahkeme taleple bağlıdır; istenen miktarın üzerinde karar veremez. Gelecek yıllar için artış isteniyorsa hangi endeksin hangi dönemi esas alınacağı açıkça talep edilmelidir. Karar verilinceye kadar geçen sürede oluşan ekonomik değişim de hüküm tarihindeki güncel verilerle değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Her yıl artırım davası açılabilir mi?

Sabit bir yasak yoktur; ancak yeni ve esaslı değişiklik gösterilmelidir. Karardaki otomatik artış hükmü çoğu durumda tekrar dava ihtiyacını azaltır.

Nafaka artırım davasında arabuluculuk zorunlu mudur?

Hayır. Nafaka artırım davası mevcut düzenlemede dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir. Tarafların gönüllü çözüm araması ise mümkündür.

Artırılan nafaka hangi tarihten başlar?

Talep ve dava türüne göre başlangıç tarihi hükümde belirlenir; dava dilekçesinde açık talep kurulması gerekir.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün