Ortak velayet, boşanmadan sonra çocuğa ilişkin önemli kararların anne ve baba tarafından birlikte alınmaya devam edilmesidir. Çocuğun zamanının zorunlu olarak eşit bölünmesi veya nafakanın kendiliğinden ortadan kalkması anlamına gelmez. Türkiye’de ortak velayet mutlak bir yasak altında değildir; ancak her dosyada tarafların istemi tek başına yeterli sayılmaz. Temel ölçüt çocuğun üstün yararı ve düzenlemenin uygulanabilirliğidir.

Ortak velayetin kapsamı

Eğitim, sağlık, yerleşim yeri, pasaport ve çocuğun geleceğini etkileyen önemli konularda ebeveynlerin birlikte karar vermesi esastır. Günlük bakım kararları ise çocuğun bulunduğu ebeveyn tarafından yürütülebilir. Kararda yetki alanları açık kurulmazsa yeni uyuşmazlıklar çıkabilir.

Ortak velayet, çocuğun iki evi arasında tam yarı zamanlı yaşaması demek değildir. Çocuğun ana ikamet düzeni, kişisel ilişki takvimi, tatiller ve teslim biçimi ayrıca belirlenmelidir.

Türkiye’de hukuki dayanak

Türk Medeni Kanunu boşanmada velayetin düzenlenmesini hâkime bırakır. Türkiye bakımından yürürlükte bulunan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 7 No.lu Protokol’ün eşler arasında hak ve sorumluluk eşitliğine ilişkin hükmü ile gelişen yargısal yaklaşım, ortak velayetin kategorik olarak yasak sayılamayacağını göstermektedir.

Bununla birlikte ortak velayet otomatik kural değildir. Mahkeme çocuğun üstün yararını somut gerekçelerle değerlendirmeli; yalnızca ebeveyn eşitliği düşüncesiyle karar vermemelidir.

Hangi koşullar aranır?

Ebeveynlerin çocuk konusunda iletişim kurabilmesi, birbirinin ebeveynlik rolünü desteklemesi, kararları gecikmeden alabilmesi, yaşam yerlerinin uygulanabilirliği ve şiddet ya da ağır çatışma riskinin bulunmaması önemlidir. Çocuğun yaşı ve olgunluğu uygunsa görüşü de alınmalıdır.

Her anlaşmazlık ortak velayeti imkânsız kılmaz; ancak sürekli dava, tehdit, iletişimsizlik veya çocuğu diğer ebeveyne karşı kullanma düzenlemenin sürdürülebilirliğini ciddi biçimde zayıflatır.

Şiddet ve güç dengesizliği

Aile içi şiddet, baskı veya güvenlik riski bulunan dosyada ortak karar zorunluluğu mağdur eş üzerinde kontrolün sürmesine yol açabilir. Böyle bir durumda yalnızca protokolde ortak velayet yazması çocuğun ve ebeveynin güvenliği için yeterli değildir.

Mahkeme 6284 dosyaları, ceza soruşturmaları, uzman raporları ve güncel riskleri incelemelidir. Gerekiyorsa tek başına velayet ve güvenli kişisel ilişki düzeni tercih edilir.

Nafaka ve masraflar

Ortak velayet, iştirak nafakasını kendiliğinden kaldırmaz. Çocuğun kim yanında ne kadar kaldığı, günlük ve olağanüstü giderlerin paylaşımı ile ebeveynlerin gelirleri dikkate alınarak parasal katkı belirlenebilir.

Protokolde okul, sağlık, servis, kurs, sigorta ve olağanüstü giderlerin kim tarafından ve hangi oranda karşılanacağı; ödeme ve bilgilendirme yöntemi açık yazılmalıdır.

Kararın değiştirilmesi

Ortak velayet düzeni çocuğun yararına işlemiyorsa, iletişim tamamen kopmuşsa veya yeni güvenlik riski doğmuşsa velayetin yeniden düzenlenmesi istenebilir. Velayet kararları değişen koşullara göre ele alınabilen kamu düzenine ilişkin kararlardır.

Değişiklikte ebeveynlerin cezalandırılması değil, mevcut sistemin çocuğun bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimine etkisi incelenir.

Sık Sorulan Sorular

Ortak velayet için iki tarafın da kabulü şart mı?

Uygulanabilir iş birliği merkezi önemdedir. Çekişmeli ve ağır çatışmalı dosyada çocuğun üstün yararı ayrıca ve sıkı biçimde değerlendirilir.

Ortak velayette nafaka ödenir mi?

Evet, gerekebilir. Ortak velayet nafakayı otomatik kaldırmaz; gelirler ve çocuğun fiilî gider düzeni esas alınır.

Çocuk haftanın yarısını her ebeveynde mi geçirir?

Zorunlu değildir. Ortak velayet karar yetkisinin paylaşımıdır; ikamet ve kişisel ilişki çocuğa uygun ayrıca planlanır.

İlgili Yazılar

Hukuki Dayanak ve Yayın Notu

Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.

Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün