Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki önleyici tedbirlerden yalnızca biridir. Kanun fiziksel şiddetin yanında cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddeti; şiddet tehdidini ve tek taraflı ısrarlı takibi de kapsar. Amaç geçmiş olay hakkında ceza vermek değil, mevcut veya muhtemel tehlikeyi hızlı biçimde önlemektir.
Kimler korumadan yararlanabilir?
Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurları kanun kapsamındadır. Başvuru için tarafların evli olması veya aynı evde yaşaması şart değildir. Eski eş, nişanlı, birlikte olunan kişi veya başka aile bireyi yönünden de somut ilişki ve risk değerlendirilir.
Psikolojik baskı, tehdit, hakaret, iletişim araçlarıyla sürekli rahatsız etme, ekonomik kaynakları engelleme ve takip davranışları fiziksel yaralanma bulunmasa da tedbir konusu olabilir.
Nereye ve nasıl başvurulur?
Başvuru hâkimden, mülkî amirden veya kolluktan istenebilecek tedbirin türüne göre aile mahkemesi, kolluk, savcılık ve ilgili idari makamlara yapılabilir. Acil tehlikede en yakın kolluk birimine başvurulması ve güvenliğin sağlanması önceliklidir. ŞÖNİM ve sosyal destek mekanizmalarından da yararlanılabilir.
Başvuruda olayların tarihi, tehdit veya şiddetin biçimi, silah varlığı, çocukların durumu, önceki başvurular ve istenen tedbir açıkça anlatılmalıdır. Acil durumda ayrıntılı dilekçe hazırlanamaması korumaya erişimi engellememelidir.
Delil veya belge şart mıdır?
6284 sayılı Kanun, koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için delil veya belge aranmayacağını düzenler. Önleyici tedbirler bakımından da kararın geciktirilmeksizin verilmesi ve koruma amacının gözetilmesi gerekir. Bu düzenleme, başvurucunun daha sonra hiçbir olguyu açıklamak zorunda olmadığı veya her iddianın nihai yargılamada kesin ispat sayıldığı anlamına gelmez.
Mesajlar, arama kayıtları, sağlık raporu, kolluk tutanağı, tanık, kamera görüntüsü ve önceki başvurular varsa sunulması risk değerlendirmesini güçlendirebilir. Delil toplamak için tehlikeli biçimde karşı tarafla temas kurulması önerilmez.
Hangi tedbirler verilebilir?
Şiddet uygulayanın müşterek konuttan uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsisi; konuta, okula ve işyerine yaklaşmama; iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme; çocukla kişisel ilişkinin refakatli kurulması, sınırlandırılması veya kaldırılması; silahın teslimi ve uygun görülen başka önleyici tedbirler kararlaştırılabilir.
Korunan kişi yönünden barınma yeri, geçici maddi yardım, rehberlik ve danışmanlık, geçici koruma ve kreş desteği gibi koruyucu tedbirler gündeme gelebilir. Her dosyada bütün tedbirlerin verilmesi yerine riskle bağlantılı ve uygulanabilir talepler kurulmalıdır.
Tedbirin süresi ve itiraz
İlk defasında verilecek tedbir kararı en çok altı ay süreli olabilir. Şiddet veya tehlikenin devam edeceği anlaşılıyorsa tedbirlerin süresi ya da şekli değiştirilebilir, kaldırılabilir veya devamına karar verilebilir. Süre dolmadan riskin devam ettiğini gösteren yeni olgularla uzatma istenmesi önemlidir.
Tedbir kararına karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, kararın niteliğine göre uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Yetkili merci dosyayı ve gerekli görürse tarafları değerlendirerek karar verir.
Kararın ihlali ve boşanma davasıyla ilişkisi
Tedbirin gereklerine aykırı davranan şiddet uygulayan hakkında, fiil ayrıca suç oluştursa bile 6284 sayılı Kanun’daki koşullarla zorlama hapsi uygulanabilir. İhlal olduğunda tarih, yer, mesaj veya arama kaydı korunmalı ve gecikmeden kolluk ya da ilgili makama bildirilmelidir.
Tedbir kararı boşanma davasından bağımsızdır ve boşanma açılması şart değildir. Tedbir dosyası boşanma yargılamasında delil olarak değerlendirilebilir; ancak koruyucu kararın varlığı tek başına nihai kusur tespiti veya ceza mahkûmiyeti yerine geçmez.
Sık Sorulan Sorular
Uzaklaştırma kararı için darp raporu gerekir mi?
Hayır. Fiziksel yaralanma ve rapor zorunlu değildir; psikolojik, ekonomik şiddet, tehdit ve ısrarlı takip de tedbir konusu olabilir.
Mesaj göndermek kararı ihlal eder mi?
Kararda iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme tedbiri varsa mesaj, arama veya üçüncü kişi üzerinden temas içeriğine göre ihlal oluşturabilir.
Uzaklaştırılan eş kira ve faturaları ödemeye devam eder mi?
Konutun tahsisi, kira sözleşmesi, tedbir nafakası ve fatura borçları ayrı hukuki ilişkilerdir. Kararda bu mali konular ayrıca düzenlenmeli veya talep edilmelidir.
İlgili Yazılar
Hukuki Dayanak ve Yayın Notu
Başlıca dayanaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ve konuya göre 6284 sayılı Kanun ile ilgili uygulama yönetmeliği. Metin, genel bilgilendirme amacıyla 3 Ağustos 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihleri, delilleri ve talepleri hukuki sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş yerine geçmez.
Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanını inceleyin →← Tüm makalelere dönün
